Zdarza się, że przez kilka miesięcy zaliczka CIT działa poprawnie, a nagle w jednym okresie – np. za lipiec – Comarch ERP Optima nie dolicza przychodu. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda dobrze: konta są podpięte, konfiguracja wcześniej działała, a problem pojawił się dopiero teraz.
W takiej sytuacji nie warto zaczynać od przypadkowej przebudowy schematu. Najpierw trzeba ustalić, czy przychód faktycznie trafił do ksiąg w tym okresie i czy jest widoczny na obrotówce.
Krok 1 – sprawdź, czy przychód jest na obrotówce
Pierwsza rzecz do weryfikacji to obrotówka za okres, którego dotyczy zaliczka. Jeżeli zaliczka za lipiec nie dolicza przychodu, sprawdź, czy konta przychodowe mają obroty właśnie w lipcu.
Jeżeli przychodu nie ma na obrotówce, zaliczka CIT nie ma z czego go pobrać. Wtedy problem leży nie w samym wyliczeniu zaliczki, tylko w księgowaniu dokumentów.
Najczęstsze przyczyny są proste:
– faktury są wprowadzone tylko do rejestru VAT,
– dokumenty nie zostały zaksięgowane do księgi handlowej,
– zapisy trafiły do innego okresu,
– użyto innego konta przychodowego niż zwykle,
– schemat księgowy zaksięgował dokument inaczej niż w poprzednich miesiącach.
Krok 2 – jeżeli przychód jest na obrotówce, sprawdź schemat zaliczki
Jeżeli konta przychodowe mają obroty w danym okresie, a zaliczka CIT nadal nie pokazuje przychodu, trzeba przejść do schematu wyliczania zaliczki.
W tym miejscu należy sprawdzić, czy właściwe konta są podpięte do zestawienia/schematu CIT. Czasem problem nie wynika z tego, że konto nie jest podpięte w ogóle, tylko z tego, że lipcowe księgowanie trafiło na inne konto analityczne niż wcześniejsze miesiące.
Przykład: dotychczas przychody trafiały na konto 700-1, a w lipcu schemat księgowy użył konta 700-2 albo nowej analityki, której nie obejmuje definicja zaliczki. Na obrotówce przychód jest widoczny, ale zaliczka CIT go nie pobiera.
Krok 3 – sprawdź okres księgowania dokumentów
Jeżeli problem pojawił się tylko za jeden miesiąc, warto sprawdzić daty księgowania dokumentów sprzedażowych. Dokument może być wystawiony lub ujęty w VAT za lipiec, ale zaksięgowany do innego okresu w księdze.
To szczególnie ważne, gdy dokumenty były poprawiane, importowane z innego modułu albo księgowane zbiorczo. Zaliczka CIT bazuje na danych księgowych, więc sam zapis w VAT nie wystarczy.
Krok 4 – porównaj lipiec z poprzednim miesiącem
Jeżeli wcześniej wszystko działało, dobrym testem jest porównanie lipca z czerwcem. Sprawdź:
– czy przychody są na tych samych kontach,
– czy księgowania trafiły do tego samego typu zapisów,
– czy nie pojawiła się nowa analityka,
– czy schemat zaliczki obejmuje nowe konta,
– czy nie zmienił się schemat księgowania dokumentów sprzedaży.
Takie porównanie zwykle szybko pokazuje, czy problemem jest brak księgowania, zły okres, czy zakres kont w schemacie CIT.
Perspektywa ELTE-S: zaliczka CIT pokazuje tylko to, co ma poprawnie zaksięgowane
W takich sytuacjach najważniejsze jest rozdzielenie dwóch rzeczy: czy przychód istnieje w księgach, czy tylko powinien tam być. Jeżeli nie ma go na obrotówce, trzeba wrócić do dokumentów i księgowania. Jeżeli jest na obrotówce, ale nie trafia do zaliczki, trzeba sprawdzić definicję kont w schemacie wyliczenia CIT.
To dobry przykład, dlaczego w księgowości systemowej nie wystarczy samo „konto jest podpięte”. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy realne zapisy z danego miesiąca trafiają dokładnie w zakres, który pobiera zaliczka.
Porozmawiajmy o usprawnieniach.