/ By Mateusz Łukasiński / Baza wiedzy • Comarch ERP Optima/ • • • • • • • / 0 Comments

Załącznik CIT/M w Comarch ERP Optima – czy jest obsługiwany i jak sobie poradzić w biurze rachunkowym?

Minimalny podatek dochodowy wrócił do gry po latach zawieszenia i biura rachunkowe zaczęły odkrywać, że ich standardowy workflow w Optimie ma jedną lukę. Klienci, którzy wpadają w ten obowiązek, wymagają dołączenia załącznika CIT/M do rocznej deklaracji CIT – a w Comarch ERP Optima tego załącznika nie znajdziesz w formularzu. Efekt: część danych trzeba wypełniać poza systemem, a sama deklaracja na liście CIT wygląda tak, jakby nie została złożona.

Co dokładnie Optima obsługuje, a czego nie

Comarch w standardowym formularzu CIT-8 wdrożył większość popularnych załączników – CIT/O, CIT/BR, CIT/IP, CIT/PM, CIT/MIT, CIT-D, CIT/8S, CIT/KW (dostępność zależy od wersji Optimy). CIT/M na liście nie ma (na dziś sierpień 2026), a razem z nim brakuje całej obsługi minimalnego podatku dochodowego – Optima nie liczy podstawy, nie generuje kwoty, nie wystawia druku. W Asyście Comarch funkcjonuje zgłoszenie o numerze ID 314363 dotyczące wprowadzenia tej funkcjonalności, ale na dziś ma ono status sugestii bez wyznaczonego terminu realizacji. Innymi słowy – Comarch wie o problemie, ale nie ma jeszcze konkretnej daty, kiedy pojawi się wsparcie.

Jak biura rachunkowe rozwiązują to na co dzień

Krok 1 – wygeneruj deklarację CIT w Optimie bez CIT/M

Dla klientów wpadających w minimalny podatek dochodowy przygotowujesz roczną deklarację CIT w standardowy sposób – z pełnym zestawem załączników, które Optima obsługuje (np. CIT/O, CIT/BR, CIT/8S). CIT/M zostawiasz na później i nie próbujesz obejść problemu wpisywaniem wartości w inne pola deklaracji głównej.

Krok 2 – wypełnij CIT/M ręcznie w e-Deklaracjach MF

Wejdź na oficjalną stronę Ministerstwa Finansów (podatki.gov.pl → e-Deklaracje) i pobierz aktualny formularz interaktywny CIT/M. Wypełnij go danymi klienta na podstawie własnych wyliczeń (Optima nie policzy tego za Ciebie – potrzebujesz ręcznego przygotowania podstawy). Zapisz plik XML wygenerowany z formularza.

Krok 3 – wyślij CIT/M osobno jako właściwą deklarację

CIT/M nie jest w tej sytuacji “załącznikiem do CIT-8 z Optimy” – jest osobną deklaracją, którą wysyłasz ręcznie z bramki MF. Urząd skojarzy oba dokumenty po NIP-ie podatnika i okresie rozliczeniowym. Po wysyłce zachowaj UPO CIT/M w dokumentacji klienta razem z UPO deklaracji CIT-8 wygenerowanej z Optimy.

Krok 4 – opisz sytuację w Optimie, żeby nie było “pustej deklaracji”

Po wysyłce ręcznej CIT/M poza Optimą warto w komentarzu do deklaracji CIT-8 (albo w wewnętrznej ewidencji biura) odnotować, że klient składał dodatkowo CIT/M poza systemem, z podaniem daty i numeru UPO. Bez tego przy następnej weryfikacji Optima pokazuje deklarację jakby była niekompletna, a Ty tracisz ślad, że CIT/M w ogóle został wysłany.

Co dalej z zgłoszeniem 314363

Status “sugestia” w Asyście Comarch oznacza, że zgłoszenie jest w kolejce do rozważenia, ale nie ma na razie zaplanowanej implementacji. W praktyce takie zgłoszenia ruszą z miejsca, gdy odezwie się dostatecznie dużo użytkowników (biura rachunkowe są tu w mocnej pozycji, bo obsługują wielu klientów). Warto, żeby każde biuro rachunkowe mające takich klientów złożyło osobne zgłoszenie w Asyście z powołaniem się na ID 314363 – to najkrótsza droga do podniesienia priorytetu.

Perspektywa ELTE-S

Minimalny podatek dochodowy to obszar, który wrócił do przepisów po latach zawieszenia, i widać to również w tempie, w jakim narzędzia ERP nadrabiają zaległości – Optima nie jest tu wyjątkiem. Dopóki CIT/M nie zostanie zaimplementowany, warto uporządkować dwie rzeczy:

  • po pierwsze, stworzyć w biurze rachunkowym prosty checklist “klient z CIT/M” i trzymać go razem z UPO poza Optimą, żeby przy następnym roku podatkowym nie zacząć od zera;
  • po drugie, nie próbować wpychać CIT/M do standardowej deklaracji “na siłę” (np. przez modyfikację pozycji w CIT-8) – to prosta droga do pomyłki w wyliczeniach i problemów przy kontroli.

Do czasu udostępnienia dedykowanej obsługi przez Comarch, hybrydowe podejście (CIT z Optimy + CIT/M z bramki MF) jest bezpieczne i formalnie poprawne.

Porozmawiajmy o uporządkowaniu procesu deklaracji w Twoim biurze rachunkowym.

Skontaktuj się z nami

/ By Mateusz Łukasiński / Baza wiedzy • Comarch ERP Optima/ • • • • • • / 0 Comments

Dodawanie grupy środków trwałych w Comarch ERP Optima – gdzie i jak to zrobić?

Moduł Środki Trwałe w Optimie ma jedną pułapkę, która zaskakuje wielu księgowych – grup środków trwałych nie definiuje się z poziomu samej ewidencji. Wchodzisz w listę środków trwałych, chcesz przypisać grupę przy zakładaniu nowej karty i widzisz, że słownik jest pusty albo brakuje potrzebnej pozycji. Zaczynasz szukać przycisku “Dodaj grupę” na liście – i go nie ma. To nie błąd. Grupy środków trwałych to element konfiguracji firmy, a nie samej ewidencji.

Dlaczego grupy są w konfiguracji, a nie w ewidencji

Comarch świadomie oddzielił słowniki od danych operacyjnych. Grupa środków trwałych to element strukturalny bazy – decyduje o tym, jak grupowane są środki, jak wyglądają raporty i jakie wartości podpowiadają się przy zakładaniu nowej karty. Zmiana tej struktury nie powinna być możliwa dla każdego operatora, dlatego siedzi w konfiguracji firmy – tam, gdzie zarządza się słownikami, seriami dokumentów i innymi “fundamentami” bazy. Ewidencja środków trwałych korzysta z tych grup, ale ich nie edytuje.

Krok po kroku – jak dodać grupę środków trwałych

Krok 1 – otwórz Konfigurację firmy

Z menu Optimy wejdź w Konfiguracja → Firma → Środki Trwałe → Grupy środków trwałych. To jedyna ścieżka do zarządzania grupami – nie da się tego zrobić z poziomu listy środków trwałych ani z karty pojedynczego środka.

<screen>

Krok 2 – dodaj nową grupę

Na liście grup użyj przycisku Dodaj albo klawisza INSERT. Otworzy się okno definicji grupy, w którym wypełniasz Nazwę (skrócony identyfikator grupy) i Opis (pełna nazwa opisowa). Zapisz zmiany klawiszem ENTER lub przyciskiem dyskietki.

<screen>

Krok 3 – zapisz konfigurację

Po dodaniu grupy zamknij okno Konfiguracji firmy przyciskiem OK – dopiero to trwale zapisuje zmiany w bazie. Wyjście krzyżykiem lub anulowanie potrafi cofnąć dokończoną edycję, więc warto o tym pamiętać przy pracy w konfiguracji.

<screen>

Krok 4 – użyj grupy w ewidencji

Wróć do listy środków trwałych i przy zakładaniu lub edycji karty środka wybierz nowo dodaną grupę ze słownika. Od tej chwili będzie ona dostępna do filtrowania i grupowania w raportach.

<screen>

Co zrobić, gdy sekcji “Grupy środków trwałych” w ogóle nie widać

Zdarza się, że operator wchodzi w Konfigurację firmy i sekcji Środki Trwałe albo w ogóle nie ma, albo pod nią brakuje pozycji Grupy środków trwałych. Najczęściej przyczyny są dwie.

Brak uprawnień operatora – konfiguracja firmy jest często zablokowana dla większości operatorów. Prawo do jej edycji ma tylko administrator lub wyznaczony księgowy. Nadaje się je w Konfiguracji Programu → Użytkowe → Operatorzy, na karcie operatora, zakładka Blokady dostępu / Uprawnienia.

<screen>

Moduł Środki Trwałe nie jest przypięty do operatora – sama licencja modułu na kluczu HASP to za mało. Moduł musi być dodatkowo aktywowany na karcie operatora w zakładce Moduły (Konfiguracja Programu → Użytkowe → Operatorzy → karta operatora → Moduły). Bez zaznaczenia Środków Trwałych dla danego operatora, część sekcji konfiguracji związanych z tym modułem będzie ukryta.

<screen>

Perspektywa ELTE-S

Brakująca sekcja w Konfiguracji firmy to w 90% przypadków kwestia uprawnień albo nieprzypiętego modułu do operatora – a nie brak licencji czy błąd Optimy. Dwóch rzeczy warto pilnować: po pierwsze, słowniki (grupy środków trwałych, kategorie, serie) definiować raz a porządnie na starcie wdrożenia, bo późniejsze zmiany strukturalne generują rozjazdy w raportach; po drugie, mieć jasny podział ról – administrator/księgowy zarządza konfiguracją firmy, pozostali operatorzy tylko korzystają. Dobrze ułożona hierarchia uprawnień to szczepionka na przypadkowe zmiany w słownikach, które potrafią rozsypać sprawą amortyzację i ewidencję.

Porozmawiajmy o uporządkowaniu środków trwałych w Twojej Optimie.

Skontaktuj się z nami

/ By Mateusz Łukasiński / Baza wiedzy • Comarch ERP Optima/ • • • • • • • • / 0 Comments

Klucz KSeF przy HASP – gdzie dodać i ile pakietów przy kilku kluczach licencyjnych w Optimie?

KSeF wszedł na stałe do codziennej pracy w Optimie i sporo firm dopiero teraz odkrywa, że sama licencja to jedno, a jej poprawne podpięcie do konkretnego klucza HASP to zupełnie inna historia. Szczególnie w firmach, które mają kilka kluczy licencyjnych na różnych serwerach albo pod różne bazy, pojawia się pytanie – czy trzeba wykupić pakiet KSeF dla każdego klucza z osobna, czy jeden wystarczy dla całego środowiska. Poniżej rozkładamy to na czynniki pierwsze.

Gdzie fizycznie dodaje się licencję KSeF przy HASP

Gdy pracujesz na kluczu HASP, licencję KSeF zawsze aktualizuje się w Menadżerze kluczy przy pomocy pliku .RUS otrzymanego od Comarcha. To jest źródło prawdy – dopiero po tej operacji klucz “widzi”, że ma dostępną licencję KSeF.

W samej Konfiguracji Optimy (Konfiguracja → Firma → Dane firmy → KSEF) nie aktywujesz licencji – tę sekcję wykorzystujesz jedynie do wskazania innego klucza, jeśli licencja KSeF ma być czerpana z klucza działającego na innej maszynie niż ta, do której zalogowana jest dana baza.

<screen>

Kiedy wystarczy jedna licencja KSeF dla wielu kluczy

Comarch dopuszcza dość wygodne rozwiązanie dla firm z kilkoma kluczami HASP – jeśli wszystkie klucze obsługują ten sam NIP lub podmioty powiązane i są w tej samej sieci, wystarczy jeden pakiet KSeF wykupiony na jednym z tych kluczy. Pozostałe klucze mogą korzystać z tej samej licencji, nawet jeśli pracują na innej instalacji SQL. Warunek jest jeden – sieć, w której działają wszystkie klucze, musi umożliwiać im wzajemne “zobaczenie się”.

Jeśli natomiast klucze pracują w odrębnych środowiskach (różne sieci, różne NIP-y niepowiązane, oddziały niepołączone infrastrukturalnie) – trzeba wykupić licencję KSeF osobno dla każdego takiego środowiska.

Jak wskazać licencję z innego klucza – krok po kroku

Krok 1 – aktualizacja klucza plikiem RUS

Od Comarcha dostajesz plik .RUS z licencją KSeF przypisaną do konkretnego numeru klucza HASP. W Menadżerze kluczy wskazujesz ten plik i wykonujesz aktualizację licencji. Po tej operacji klucz główny fizycznie ma na sobie licencję KSeF.

<screen>

Krok 2 – sprawdzenie widoczności klucza w sieci

Jeżeli z tej samej licencji ma korzystać inny klucz HASP w tej samej sieci, upewnij się, że Menadżer kluczy na drugim serwerze widzi klucz główny. Zwykle wymaga to otwartego portu dla usługi Sentinel HASP oraz zgodnej konfiguracji sieci lokalnej. Bez tego kroku pozostałe stanowiska nie znajdą licencji.

<screen>

Krok 3 – wskazanie klucza z licencją KSeF w konfiguracji firmy

W bazach, które mają korzystać z licencji z drugiego klucza, wchodzisz w:

Konfiguracja → Firma → Dane firmy → KSEF

i wskazujesz numer klucza, z którego ma być czerpana licencja KSeF. Ten krok jest konieczny tylko wtedy, gdy baza domyślnie korzysta z innego klucza niż ten, na którym siedzi licencja KSeF. Jeśli operator/baza pracuje już na kluczu z licencją KSeF – tej sekcji nie ruszasz.

<screen>

Krok 4 – weryfikacja na dokumencie

Wystaw testową fakturę sprzedaży i sprawdź, czy opcje KSeF są aktywne (wysyłka, statusy, UPO). Jeśli mimo aktywnej licencji na kluczu funkcje są wyszarzone, wróć do Menadżera kluczy – najczęściej brakuje odświeżenia licencji lub baza łapie inny klucz niż myślisz.

<screen>

Perspektywa ELTE-S

Bałagan licencyjny KSeF przy kluczach HASP potrafi kosztować firmę więcej niż sama licencja – typowy scenariusz to “kupiliśmy pakiet KSeF, a i tak nie działa”, choć licencja siedzi na innym kluczu niż ten, którego używa baza produkcyjna. Dwóch rzeczy należy przy tym pilnować: po pierwsze, zawsze aktualizować licencję przez Menadżera kluczy plikiem RUS (nie przez konfigurację firmy – tam tylko wskazujesz), po drugie, przed wykupieniem drugiego pakietu KSeF sprawdzić, czy klucze rzeczywiście są w tej samej sieci i pracują na tym samym NIP-ie lub podmiotach powiązanych – jeśli tak, jeden pakiet obsłuży wszystkie. Warto też pamiętać, że zmiany kadrowe i migracje serwerów często niepostrzeżenie przenoszą bazę na inny klucz i nagle KSeF “przestaje działać” bez żadnej widocznej przyczyny.

Porozmawiajmy o uporządkowaniu licencji i KSeF w Twojej Optimie.

Skontaktuj się z nami

/ By Mateusz Łukasiński / Baza wiedzy • Comarch ERP Optima/ • • • • • • • • / 0 Comments

Numer telefonu i mail operatora w stopce wydruku GenRap (proforma, zamówienie) w Comarch ERP Optima

Handlowiec wystawia proformę, wysyła ją mailem do klienta, a w stopce widnieje tylko ogólny numer centrali. Klient chce dopytać o szczegóły – dzwoni na recepcję, tam ktoś musi go przełączyć, potem drugi raz, przy trzecim podejściu rezygnuje. Dane kontaktowe operatora są w systemie, ale nie tam, gdzie powinny być – na wydruku. To klasyczny przypadek, w którym Optima ma potrzebne informacje, ale standardowa definicja GenRap ich nie wyciąga.

Dlaczego dane operatora nie pojawiają się same z siebie

Standardowe wydruki GenRap w Optimie są projektowane pod dane firmy jako wystawcy, a nie osoby konkretnej. Operator jest zapisany na dokumencie (jako Operator zakł. i Operator mod.), ale jego numer telefonu i mail siedzą w innej tabeli – w konfiguracji użytkownika (Konfiguracja Programu / Użytkowe / Operatorzy). Żeby te dane pojawiły się na wydruku, GenRap musi je aktywnie połączyć przez ID operatora. Bez tego połączenia sekcja stopki nie ma skąd ich wziąć, choć są zapisane 5 kliknięć dalej.

Ścieżka rozwiązania krok po kroku

Krok 1 – skopiuj standardową definicję wydruku

Otwórz dokument proforma lub zamówienie, który chcesz modyfikować. Użyj Ctrl + F2 (Konfiguracja wydruków), znajdź definicję GenRap dla tego typu dokumentu i zrób jej kopię. Nigdy nie edytuj oryginału Comarcha – przy następnej aktualizacji Optimy zmiany zostaną nadpisane.

<screen>

Krok 2 – sprawdź istniejące źródła danych

W edytorze GenRap wejdź w drzewko źródeł danych. Część nowszych definicji ma już gotowe zmienne typu OperatorWystawiajacyTelefon czy OperatorWystawiajacyEmail. Jeśli są – wystarczy przeciągnąć je do sekcji Footer, sformatować, zapisać i skończone.

<screen>

Krok 3 – dopnij źródło, jeśli go brakuje

Gdy w standardowej definicji nie ma pola z kontaktem do operatora, dodajesz nowe źródło danych. W edytorze GenRap tworzysz zapytanie SQL, które łączy tabelę dokumentu z tabelą operatorów (Ope_Ident, Ope_Telefon, Ope_Email) po ID operatora wystawiającego. Następnie w Footer wstawiasz pola tekstowe i wskazujesz nowe zmienne jako źródło zawartości.

<screen>

Krok 4 – alternatywa dla małych zespołów (filtr po nazwisku)

Jeżeli w firmie handluje 3-5 osób i nie chce ci się grzebać w SQL, można położyć w definicji wydruku filtr warunkowy – dokładnie takie rozwiązanie zaproponowała jedna z użytkowniczek pod pytaniem na forum. Filtr sprawdza, jakie nazwisko operatora jest w standardowym polu i podstawia mu przypisany numer telefonu i mail. To rozwiązanie działa od ręki, wdraża się je w kilkanaście minut i nie wymaga rozbudowy definicji o dodatkowe zapytania SQL. Haczyk jest jeden – przy zmianach kadrowych trzeba pamiętać o aktualizacji tej listy warunków w definicji, bo inaczej nowy handlowiec będzie miał pusty telefon w stopce.

<screen>

Krok 5 – test na kilku dokumentach

Zanim ustawisz zmodyfikowany wydruk jako domyślny, przetestuj go na proformie, zamówieniu i ofercie wystawionej przez różnych operatorów. Klucz to sprawdzić, że w stopce pojawia się kontakt do osoby, która wystawiła dokument, a nie do aktualnie zalogowanego użytkownika (to dwie różne wartości w bazie).

<screen>

Perspektywa ELTE-S

Wydruki w Optimie to obszar, który często traktuje się po macoszemu – działa, to nie ruszamy. Tyle że standardowa definicja GenRap projektowana jest pod dane firmy, a nie pod konkretnego handlowca, i w B2B to realnie kosztuje – klient zamiast oddzwonić do swojego opiekuna, ląduje na centrali albo w ogóle rezygnuje z kontaktu. Dwóch pułapek należy przy tym unikać: edytowania oryginału Comarcha (nadpisze się przy najbliższej aktualizacji) oraz mylenia operatora wystawiającego z operatorem zalogowanym – to dwie różne wartości w bazie i pomyłka tutaj oznacza, że w stopce będzie kontakt do przypadkowej osoby. Dobrze zaprojektowany wydruk to taką samą część procesu sprzedaży jak sam dokument – warto poświęcić parę godzin, żeby ustawić go raz a porządnie.

Porozmawiajmy o usprawnieniach wydruków w Twojej Optimie.

Skontaktuj się z nami

/ By Mateusz Łukasiński / Baza wiedzy • Comarch ERP Optima/ • • • • • / 0 Comments

Zła kartoteka na fakturze wysłanej do KSeF (bez WZ) – jak to skorygować w Optimie?

Krajowy System e-Faktur działa w czasie rzeczywistym. Wystawiasz fakturę, klikasz wyślij, a dokument natychmiast staje się prawnie wiążący w urzędzie. Co jednak w sytuacji, gdy chwilę po wysyłce orientujesz się, że popełniłeś błąd?

Wyobraź sobie klasyczny scenariusz: na fakturze widnieje poprawna kwota i ilość, ale wybrana została zła kartoteka towarowa (np. zły indeks lub wariant produktu). Faktura poszła do KSeF, ale pracownik magazynu nie zdążył jeszcze wygenerować do niej dokumentu Wydania Zewnętrznego (WZ). Zastanawiasz się: skoro WZ jeszcze nie ma, to może po prostu wystawię je od nowa, już z poprawnym towarem, i w jakiś sposób zepnę z tą fakturą?

System klasy ERP rządzi się jednak żelazną logiką powiązań. Zignorowanie jej to najprostsza droga do zablokowania magazynu.

Zachowaj ciągłość obiegu dokumentów

Na wstępie warto zaznaczyć, że cała ta sytuacja jest mocno nietypowa. Wysyłanie faktury do KSeF przed fizycznym zdjęciem towaru z magazynu (brak WZ) rodzi ogromne ryzyko rozjechania się stanów. Niemniej jednak, skoro dokument jest już w systemie ministerialnym, musimy naprawić błąd zgodnie ze sztuką.

Nie możesz w Optimie wystawić “luźnego” dokumentu WZ z innym asortymentem (poprawną kartoteką A) i spróbować na siłę połączyć go z wysłaną Fakturą Sprzedaży, na której widnieje błędny asortyment (kartoteka B). System na to nie pozwoli. Powiązanie dokumentów handlowych i magazynowych wymaga absolutnej zgodności indeksów towarowych.

Jak naprawić błąd krok po kroku?

Musisz naprawić błąd “jadąc do przodu” i zamykając błędny obieg, a nie próbując go cofać. Aby poprawnie skorygować ten problem, trzymaj się następującej ścieżki:

Wystaw “błędne” WZ

Wygeneruj dokument Wydania Zewnętrznego (WZ) do wysłanej faktury, dokładnie w takiej postaci, w jakiej żąda tego system – czyli z błędną kartoteką towarową (kartoteką B). W ten sposób domkniesz obieg pierwotnego dokumentu sprzedaży.

Wykonaj Korektę Faktury Sprzedaży (KOR FS)

Odszukaj w rejestrze błędną fakturę i wygeneruj do niej korektę, poprawiając na niej pozycje (zdejmując kartotekę B i wprowadzając poprawną kartotekę A).

Wykonaj Korektę Wydania Zewnętrznego (KOR WZ)

Zatwierdzenie korekty faktury wymusi również korektę na dokumencie magazynowym. System zdejmie z WZ błędny towar i pozwoli wydać ten poprawny.

Wyślij korektę do KSeF

Wygenerowaną i zatwierdzoną korektę faktury wyślij do KSeF.

Tylko takie przejście przez cały proces gwarantuje, że nie powstaną rezerwacje widmo, a towar powróci na prawidłowe stany magazynowe.

<screeny>

Perspektywa ELTE-S: Wdrażaj zabezpieczenia procesowe

Ten przypadek doskonale obnaża słabości procesowe w wielu firmach. Wystawianie faktur (i co gorsza, wysyłanie ich do rządowych platform) przed fizycznym wygenerowaniem dokumentów magazynowych to igranie z ogniem.

Dobrze zaprojektowany system blokad i uprawnień w Comarch ERP Optima powinien wymuszać na operatorach generowanie obiegu handlowego na podstawie gotowych i zatwierdzonych dokumentów z magazynu, a nie odwrotnie.

Jeśli w Twojej firmie obiegi dokumentów często ulegają “zapętleniu”, a pracownicy omijają standardowe procedury (np. wystawiając faktury bez powiązań), warto przeprowadzić audyt konfiguracyjny. Chętnie ułożymy te procesy od nowa, by zabezpieczyć Cię przed ryzykownymi pomyłkami w erze KSeF.

Porozmawiajmy o usprawnieniach.

Skontaktuj się z nami